همگى از « بولان » ، قومى از قبيلهء طى بودند كه در بقّه ( روستايى پشت شهر انبار ) زندگى مىكردند « 1 » . روايتهاى سجستانى ، با سرچشمهء اوليهء خط يعنى انبار با هم اختلاف ندارند ؛ امّا سجستانى سير انتقال خط را از انبار به حيره و سپس به مهاجران در خبر اول توصيف مىكند و در دو خبر ديگر ، به پيدايش خط در انبار يا انتقال آن از آن‌جا به مكّه سخن مىگويد . بعد از سجستانى ، ابو عبد اللّه بن عبدوس جهشيارى ( در گذشته به سال 331 ه . ق . ) اقوالى را در باب اصل خط عربى آورده است كه وى را از حدودى كه سجستانى تعيين نموده ، خارج مىسازد وى روايتى را از كعب الاحبار [ ابو اسحاق ، كعب بن ماتع الحميرى ] نقل مىكند كه آدم ( ع ) خط سريانى را سيصد سال قبل از مرگش وضع نموده بود . همچنين روايت كرده است كه ادريس ( ع ) اولين كسى است كه بعد از آدم ( ع ) با قلم ، نوشت ، و نيز روايت كرده است كه نخستين كسى كه خط عربى را وضع كرد ، اسماعيل فرزند ابراهيم ( ع ) بود . جهشيارى با بازگشت به خبر ابن ابى داوود ، با توضيحاتى چنين مىگويد : « روايت شده است ، نخستين كسانى كه به عربى نوشتند ، سه گروه از بولان بودند كه به سه نفر از آنها ، مرامر بن مرّه ، أسلم بن سدره و عامر بن جدره گفته مىشد . جهشيارى ياد آور نمىشود كه آنها از انبار بوده‌اند و همچنين كسانى را كه از آنها فرا گرفته باشند ياد نمىكند . وى در ادامه به خبر ديگرى مىپردازد كه : « همچنين روايت شده است : نخستين كسى كه به عربى نوشت ، حرب بن اميّه بن عبد شمس از عربها بوده است » « 2 » . بدين ترتيب چنان كه ديديم ، جهشيارى ، همچون سجستانى ، خبرها را به هم ارتباط

--> ( 1 ) ابن ابى داوود السجستانى ، المصاحف ، ج 1 ، صص 4 - 5 . [ انبار ، شهرى است نزديكى رود فرات در غرب بغداد كه بين اين دو ، ده فرسخ فاصله بود . فارسيان به اين شهر « فيروز شاپور » مىگفتند . اوّل كسى كه آن را بنا كرد ، شاپور بن هرمز بود . سپس ابو العباس سفّاح ، خليفهء عباسى ، آن را تجديد نمود و در آن قصرها ساخت و تا به هنگام مرگ بدان جا مقام گزيد . ياقوت بن عبد اللّه الحموى ، معجم البلدان ، ذيل « انبار » . ( 2 ) ابو عبد اللّه محمد بن عبدوس الجهشيارى ، الوزراء و الكتّاب ، تحقيق مصطفى السقاء و ابراهيم الإبيارى و عبد الحفيظ شلبى ، اول ، 1938 ، صص 1 - 2 .